Imiterere y'ubwoko
Ingagi
Ni yo nguge nini kandi iremereye kuruta izindi zose, ndetse ni imwe mu zugarijwe cyane.
Amoko ari mu kaga
Hariho amoko arenga magana abiri y'inkende n'inguge. Muri zo, inguge nini, zisa natwe cyane, zirashimishije by'umwihariko. Zikurura abantu ku buryo Dian Fossey, nk'uko yabyivugiye, yigeze kumva neza ko yarenze umupaka utandukanya umuntu n'inguge.
Yabonaga ko ingagi zo mu misozi, zavumbuwe mu ntangiriro z'ikinyejana cya 20, zishobora kuzazimira mu gihe kitari kirekire niba nta gikozwe ngo zirindwe.
Hariho amoko abiri y'ingagi, agabanyijemo amoko mato ane y'ingenzi:
Ingagi y'Iburengerazuba Gorilla gorilla
- Ingagi yo mu bibaya by'Iburengerazuba Gorilla gorilla gorilla
- Ni yo ikwirakwiriye cyane.
- Ingagi yo ku ruzi rwa Cross Gorilla gorilla diehli
- Ubwoko buke cyane, buba ku mupaka wa Nijeriya na Kameruni.
Ingagi y'Iburasirazuba Gorilla beringei
- Ingagi yo mu bibaya by'Iburasirazuba, cyangwa ingagi ya Grauer Gorilla beringei graueri
- Izwiho kuba ari yo nini kuruta izindi.
- Ingagi yo mu misozi Gorilla beringei beringei
- Imenyekanira ku bwoya bwayo bwinshi. Iba ahantu harehare mu birunga bya Virunga no mu ishyamba rya Bwindi (u Rwanda, Uganda, RDC).
Ziri mu kaga Amoko mato yose y'ingagi ari mu kaga ko gucika.
Igihe cyose utarakunda inyamaswa, igice kimwe cy'umutima wawe kiba kigisinziriye.
Imibereho y'ingagi
Ingagi ziba mu matsinda ayobowe n'ingabo ikuze yitwa "umugongo w'ifeza", kubera ko ubwoya bwo ku mugongo wayo buhinduka ibara ry'ifeza igeze hafi ku myaka 12. Iba nini cyane: ipima hagati y'ibiro 150 na 220, ikagira uburebure bwa metero 1,50 kugeza kuri 1,80. Ingagi zirya ahanini ibimera kandi zimara igihe kinini ku butaka; izikiri nto ni zo zonyine zurira ibiti, metero nkeya hejuru y'ubutaka, kugira ngo zikine cyangwa ziryame. Imiterere y'amatsinda ihinduka bitewe n'ivuka, impfu, izije n'izigiye.
Umuryango usanzwe ugira hagati y'ingagi umunani n'icyenda. Abagize itsinda batandukanywa mbere na mbere n'ingano n'imiterere yabo, ariko ahanini ni imiterere y'amazuru ituma bamenyekana: buri ngagi igira isura yayo yihariye. Ingore zipima munsi y'ibiro ijana; amenyo yazo y'imbwa ni magufi kandi umutwe wazo uraburungushuye kurusha uw'ingabo, kuko zitagira ugusongoka ku gihanga.
Ingagi zo mu misozi zikurikiza injyana y'izuba. Kubera ko ziba hafi y'umurongo wa ekwateri, ziryama amasaha agera kuri cumi n'abiri. Izuba rirashe, uzisanga ziryamye mu byari byazo, byubatswe mu bimera bigufi. Buri cyari gikoreshwa rimwe gusa: ingagi ni inzererezi zihora zigenda zishakisha ibyo kurya, 95 % byabyo bikaba ari ibimera.
Amabwiriza yo kwegera ingagi
Kwegera ingagi aho ziba bisaba kubahiriza amabwiriza amwe n'amwe:
- kugenda bucece;
- kwirinda kunyeganyega vuba vuba;
- kugenda buhoro mu itsinda;
- kudakora ku ngagi, kugira ngo utazanduza indwara;
- kutivanga mu bikorwa byazo;
- kudafata izikiri nto, zishobora kugira amatsiko;
- kwirinda kureba ingagi mu maso igihe kirekire: zigira isoni, kandi kuzitumbira bishobora gufatwa nk'iterabwoba;
- kugenda wunamye, kuko guhagarara wemye bizitera ubwoba;
- kutarya cyangwa kunywa itabi imbere yazo;
- niba ugize ikibazo cyo kwituma, kubwira umuyobozi, uzacukura umwobo wo gutabamo umwanda;
- niba ingabo iyoboye itsinda igusatiriye, ntuzigere uhunga, ahubwo wicishe bugufi.
Ubahirize aya mabwiriza, kandi uzagira amahirwe yo kubona ibintu utazibagirwa.